Handleidingen — AI voor leerkrachten¶

Doel van deze map: elke leerkracht, van peuterklas tot volwassenenonderwijs, vindt hier één handleiding op zijn maat. Geen algemene AI-cursus, wel: wat lever ik morgen op in mijn klas, en hoe zie ik dat mijn leerlingen er beter van worden?

Wil je van een prompt een volwaardige oefenapp maken? De handleiding Van prompt naar oefenapp laat stap voor stap zien hoe je dat doet — programmeren hoeft niet.

Hoe vind je jouw handleiding?¶

Zoek je een combinatie — bijvoorbeeld taalvakken voor achtjarigen die anderstalig zijn, of wiskunde voor een zestienjarige met dyslexie én ADHD? Ga dan naar de Wegwijzer. Die koppelt vak, leeftijd en situatie aan elkaar en zet er een kant-en-klare prompt bij.

Stap 1 — Lees eerst dit (samen ± 45 min, eenmalig)

Bestand	Waarom
`00-start-hier/01-ai-in-20-minuten.md`	Je allereerste werkende resultaat, vandaag nog
`00-start-hier/02-wat-mag-en-wat-niet.md`	AVG, AI Act, leeftijdsgrenzen — de harde grenzen
`00-start-hier/03-prompten-de-basis.md`	Het DOEL-recept: van vage vraag naar bruikbaar materiaal
`00-start-hier/04-leerwinst-meten.md`	Hoe je aantoont dat het écht werkt (en stopt als het niet werkt)

Stap 2 — Kies je niveau in 01-onderwijsniveau/

Jij geeft les in…	Bestand
Kleuterklas (2,5–6 j.)	`01-kleuteronderwijs.md`
Lager onderwijs (6–12 j.)	`02-lager-onderwijs.md`
1e graad secundair (12–14 j.)	`03-secundair-eerste-graad.md`
2e/3e graad — doorstroom (ASO-achtig)	`04-secundair-doorstroom.md`
2e/3e graad — dubbele finaliteit (TSO/KSO-achtig)	`05-secundair-dubbele-finaliteit.md`
2e/3e graad — arbeidsmarktfinaliteit (BSO-achtig), duaal	`06-secundair-arbeidsmarkt.md`
Buitengewoon onderwijs (BuBaO/BuSO)	`07-buitengewoon-onderwijs.md`
Deeltijds kunstonderwijs	`08-deeltijds-kunstonderwijs.md`
Volwassenenonderwijs (CVO, NT2, tweedekansonderwijs)	`09-volwassenenonderwijs.md`
Hoger onderwijs (hogeschool, universiteit)	`10-hoger-onderwijs.md`
Basiseducatie (CBE, laaggeletterde volwassenen)	`11-basiseducatie.md`
Lerarenopleiding, navorming, pedagogische begeleiding	`12-lerarenopleiding.md`

Stap 3 — Kies je vak in 02-vakgebied/ en je doelgroep in 03-doelgroep/.

Werk je met een specifieke leerstoornis? Ga naar 04-leerstoornissen/. Voor afasie, zien, horen, langdurige ziekte of spraak: 05-aandoeningen-en-beperkingen/. Daar staat per stoornis wat de leerling ervaart, waar AI het verschil maakt en waar ze niets oplost — plus 10-combinaties.md voor leerlingen met meerdere stoornissen, waar aanpassingen elkaar soms tegenspreken.

Wil je gewoon iets dat werkt, nu meteen? Ga naar 10-prompts-en-tools/. Daar staan prompts die je kopieert en waarbij je alleen het lesonderwerp invult — voor ouders, leerkrachten, leerondersteuners én de leerling zelf. Met 02-notebooklm-leerpakket.md maak je van één hoofdstuk een video, podcast, flashcards, quiz en infographic.

Stap 4 — Ga verder met 06-goed-gebruik/ (promptbibliotheek, lesideeën, valkuilen) en, als je beleidsverantwoordelijkheid hebt, 07-schoolbeleid/.

Ben je leerondersteuner, zorgcoördinator of zorgleerkracht? Ga dan naar 08-leerondersteuners/. Daar staat dezelfde reeks niveaus opnieuw, maar geschreven vanuit jouw positie: je werkt met individuele leerlingen, je coacht de leerkracht die hen elke dag ziet, en je hebt de gevoeligste dossiers van de school. Begin bij 00-kern-voor-elke-leerondersteuner.md.

Complete inhoudsopgave¶

HANDLEIDINGEN-AI-VOOR-LEERKRACHTEN/
├── index.md                             ← startpagina van de website
├── over-deze-map.md                     ← je bent hier
│
├── 00-start-hier/
│   ├── 01-ai-in-20-minuten.md
│   ├── 02-wat-mag-en-wat-niet.md
│   ├── 03-prompten-de-basis.md
│   └── 04-leerwinst-meten.md
│
├── 01-onderwijsniveau/
│   ├── 01-kleuteronderwijs.md
│   ├── 02-lager-onderwijs.md
│   ├── 03-secundair-eerste-graad.md
│   ├── 04-secundair-doorstroom.md
│   ├── 05-secundair-dubbele-finaliteit.md
│   ├── 06-secundair-arbeidsmarkt.md
│   ├── 07-buitengewoon-onderwijs.md
│   ├── 08-deeltijds-kunstonderwijs.md
│   ├── 09-volwassenenonderwijs.md
│   ├── 10-hoger-onderwijs.md
│   ├── 11-basiseducatie.md
│   └── 12-lerarenopleiding.md
│
├── 02-vakgebied/
│   ├── 01-talen.md
│   ├── 02-wiskunde-en-exacte-vakken.md
│   ├── 03-stem-en-techniek.md
│   ├── 04-mens-en-maatschappij.md
│   ├── 05-praktijk-en-werkplekleren.md
│   └── 06-kunst-muziek-beweging.md
│
├── 03-doelgroep/
│   ├── 01-okan-en-anderstalige-nieuwkomers.md
│   ├── 02-nt2-en-meertalige-gezinnen.md
│   ├── 03-leerstoornissen-en-leersteun.md
│   ├── 04-kansengroepen-en-digitale-kloof.md
│   └── 05-hoogbegaafd-en-versnellers.md
│
├── 04-leerstoornissen/
│   ├── README.md
│   ├── 00-kernprincipes.md
│   ├── 01-dyslexie.md
│   ├── 02-dyscalculie.md
│   ├── 03-dysorthografie-en-dysgrafie.md
│   ├── 04-taalontwikkelingsstoornis.md
│   ├── 05-adhd-en-aandacht.md
│   ├── 06-autismespectrum.md
│   ├── 07-dcd-en-motoriek.md
│   ├── 08-werkgeheugen-en-traag-verwerken.md
│   ├── 09-executieve-functies.md
│   ├── 10-combinaties.md
│   └── 11-dubbel-bijzonder.md
│
├── 05-aandoeningen-en-beperkingen/
│   ├── README.md
│   ├── 01-afasie-en-nah.md
│   ├── 02-slechtziend-en-blind.md
│   ├── 03-slechthorend-en-doof.md
│   ├── 04-langdurig-ziek-en-afwezig.md
│   └── 05-spraak-stem-en-mutisme.md
│
├── 06-goed-gebruik/
│   ├── 01-promptbibliotheek.md
│   ├── 02-tien-lesideeen-die-werken.md
│   ├── 03-valkuilen.md
│   ├── 04-van-prompt-naar-oefenapp.md
│   └── 05-guardrails-in-mensentaal.md
│
├── 07-schoolbeleid/
│   ├── 01-voor-directie-en-ict.md
│   ├── 02-afspraken-met-leerlingen.md
│   └── 03-evalueren-en-toetsen.md
│
├── 08-leerondersteuners/              ← dezelfde niveaus, vanuit de ondersteuner
│   ├── README.md
│   ├── 00-kern-voor-elke-leerondersteuner.md
│   ├── 01-kleuteronderwijs.md
│   ├── 02-lager-onderwijs.md
│   ├── 03-secundair-eerste-graad.md
│   ├── 04-secundair-doorstroom.md
│   ├── 05-secundair-dubbele-finaliteit.md
│   ├── 06-secundair-arbeidsmarkt.md
│   ├── 07-buitengewoon-onderwijs.md
│   ├── 08-deeltijds-kunstonderwijs.md
│   ├── 09-volwassenenonderwijs.md
│   ├── 10-hoger-onderwijs.md
│   ├── 11-basiseducatie.md
│   └── 12-lerarenopleiding.md
│
├── 09-ervaringen/                     ← wat gebruikers er in de praktijk mee deden
│   ├── README.md
│   ├── sjabloon-ervaring.md
│   └── voorbeeld-hoe-een-ervaring-eruitziet.md
│
└── 10-prompts-en-tools/               ← kopiëren, onderwerp invullen, klaar
    ├── README.md
    ├── 00-hoe-je-deze-prompts-gebruikt.md
    ├── 01-profielblokken.md
    ├── 02-notebooklm-leerpakket.md
    ├── 03-voor-ouders.md
    ├── 04-voor-leerkrachten.md
    ├── 05-voor-leerondersteuners.md
    ├── 06-voor-de-leerling-zelf.md
    ├── 07-gems-gpts-en-agents.md
    ├── 08-tooloverzicht.md
    └── 09-je-eerste-succes.md

De vijf uitgangspunten van alle handleidingen¶

Leerwinst boven efficiëntie. Tijdwinst voor de leerkracht is een prettig neveneffect, geen doel. Elke handleiding eindigt met een meetbare check op leerlingniveau.
AI is een assistent van de leerkracht, geen leerkracht. Hoe jonger of kwetsbaarder de leerling, hoe meer AI achter de schermen blijft.
Nooit persoonsgegevens van leerlingen in een AI-tool. Geen namen, geen verslagen, geen foto's, geen diagnoses. Zonder uitzondering.
Je controleert altijd zelf. AI produceert vlot en overtuigend fout materiaal. Jij bent vakinhoudelijk eindverantwoordelijk.
Klein beginnen wint. Eén taak, één week, één klas. Wie met tien dingen tegelijk start, stopt binnen de maand.

Deel wat je ervan maakt¶

Deze map is een startpunt, geen eindpunt. Ik hoop dat je er iets aan hebt — aan die ene handleiding voor jouw niveau, aan die ene prompt die eindelijk deed wat je wilde.

En als het werkt: laat het weten. Jouw leercurve is de kortste weg voor de volgende. Wie drie weken zocht om iets goed te krijgen, bespaart tien anderen diezelfde drie weken met één alinea.

Dat geldt voor iedereen die dit leest: leerkrachten, workshopdeelnemers, leerondersteuners, directies, studenten, ouders. Je hoeft geen expert te zijn, en je hoeft niets van GitHub te kennen — een mail met vijf zinnen is een volwaardige bijdrage.

Wat je kunt delen en hoe → BIJDRAGEN.md
Ervaringen van anderen lezen of de jouwe toevoegen → 09-ervaringen/
Wat er wanneer veranderde → CHANGELOG.md

Ook mislukkingen zijn welkom. Die zijn zeldzamer en meestal leerrijker dan de successen.

Voeg je een volledige handleiding toe? Hou dan het stramien aan: dezelfde zes secties (waarom → eerste 20 minuten → good practices → grenzen → leerwinst → volgende stap) en kant-en-klare prompts die iemand zonder voorkennis kan kopiëren.

Laatst inhoudelijk nagekeken: augustus 2026. Regelgeving evolueert — controleer de datums in 00-start-hier/02-wat-mag-en-wat-niet.md bij elk schooljaar.