Ga naar inhoud

Promptbibliotheek

Kant-en-klare prompts, geordend per taak. Kopiëren, haakjes invullen, gebruiken. Werkt het niet meteen? Lees ../00-start-hier/03-prompten-de-basis.md. Vooraf: nooit leerlinggegevens invullen. Gebruik functionele omschrijvingen.

Vaste context (plak dit bovenaan elk nieuw gesprek)

VASTE CONTEXT
Ik ben leerkracht [vak] in het Vlaamse [niveau/richting].
Mijn leerlingen: [leeftijd], [korte typering van de groep].
Terminologie: ik hanteer [3-5 termen die strikt zijn in mijn vak].
Notatie: decimaalkomma, SI-eenheden, Belgisch Nederlands.
Stijl: [kort en zakelijk / veel voorbeelden / veel visualisatie].
Nooit doen: [wat je niet wil zien].
Stel me maximaal 3 vragen als iets onduidelijk is voor je begint.

1. Materiaal maken

Oefenreeks in drie niveaus 

Maak 15 oefeningen over [onderwerp], in 3 blokken van 5:
begrijpen / toepassen in bekende context / transfer naar nieuwe context.
Gebruik uitsluitend de terminologie uit mijn cursus hieronder.
Sleutel apart. Per foute antwoordoptie: de denkfout erachter.
[cursustekst]

Tekst in drie leesniveaus 

Maak van deze tekst drie versies: (A) sterk vereenvoudigd, max 8 woorden
per zin; (B) origineel met 5 moeilijke woorden uitgelegd in de marge;
(C) uitgebreider, met één alinea die aanzet tot nadenken.
Bij elke versie 3 begripsvragen op HETZELFDE denkniveau, zodat de klas
over hetzelfde kan napraten.
[tekst]

Uitleg in drie vormen 

Leg [begrip] uit voor [leeftijd] op drie manieren: met een analogie,
stap voor stap genummerd, en met een tegenvoorbeeld ("dit is het NIET, want").
Elk max 100 woorden.

Varianten van hetzelfde vraagstuk 

Maak 6 varianten van dit vraagstuk: zelfde methode, andere getallen
en context. Eén met een overbodig gegeven, één met een ontbrekend gegeven.
Volledige oplossingsweg per variant, alle tussenstappen, eenheden expliciet.
Reken elke variant na en meld het als je twijfelt.
[vraagstuk]

2. Differentiëren

Zelfde thema, vier niveaus naast elkaar 

Werk deze opdracht uit in 4 niveaus die tegelijk in dezelfde klas
kunnen lopen. Per niveau: wat de leerling doet, waar hij op let,
en de ene vraag die ik stel om hem verder te duwen.
Geen kinderachtige toon voor de laagste niveaus.
[opdracht]

Stappenplan voor wie moeilijk start 

Zet deze opdracht om in: 1. WAT ga ik doen (één zin, ik-vorm)
2. WAT heb ik nodig 3. HOE (genummerd, max 8 woorden per stap,
tijd per stap) 4. KLAAR ALS (3 afvinkbare controlepunten).
Neutrale toon, geen aanmoedigingen.
[opdracht]

Verdiepen voor wie het al kent 

Geef 5 verdiepingsopdrachten binnen [onderwerp] die een nieuwe denkstap
vragen, geen leerstof van volgend jaar. Denk aan grensgevallen,
uitzonderingen, waarom de regel bestaat, wat er gebeurt als een
aanname wegvalt. Per opdracht één hint die ik pas na 15 minuten geef.

3. Nakijken en feedback

Foutenanalyse (geanonimiseerd) 

Hieronder de 8 meest voorkomende foute antwoorden bij een toets over
[onderwerp], leerlingen van [leeftijd], zonder namen.
Groepeer in maximaal 4 misvattingen. Geef per misvatting: wat de leerling
denkt, waarom dat logisch aanvoelt, en één remediëringsoefening
van 5 minuten die precies dát aanpakt.

Feedbackzinnen uit een verbetersleutel 

Zet deze verbeterpunten om in feedbackzinnen voor leerlingen van [leeftijd]:
concreet, in de je-vorm, gericht op wat de leerling volgende keer anders doet.
Max 2 zinnen per punt. Geen algemeenheden zoals "beter opletten".
[verbeterpunten]

Rapportcommentaar 

Zet deze steekwoorden om in een rapportcommentaar van 4 zinnen:
[steekwoorden, geen naam]. Begin met wat groeit, één concreet werkpunt,
één ding dat thuis kan helpen. Eerlijk maar opbouwend, geen schooljargon.

4. Toetsen en evaluatie

Toetsvraag laten aanvallen 

Zoek als kritische collega gaten in deze toetsvraag: is ze eenduidig?
Kan een leerling ze juist beantwoorden zonder de leerstof te kennen?
Meet ze wat ik denk dat ze meet? Geef een verbeterde versie.
[vraag]

Toets AI-bestendig maken 

Los deze opdracht op zoals een leerling met AI-hulp dat zou doen.
Zeg daarna: welk deel meet nog echt begrip, en welk deel is triviaal
geworden? Stel 3 aanpassingen voor die de opdracht bestand maken
zonder dat verbeteren zwaarder wordt.
[opdracht]

Diagnostische instaptoets 

Maak 8 korte vragen die peilen naar de voorkennis die nodig is voor
[nieuw hoofdstuk], geordend van oudste naar recentste leerstof.
Per vraag: welk hiaat blijkt als hij fout is, en wat ik dan eerst herhaal.

5. Je eigen materiaal testen

De leerlingtest 

Je bent een leerling van [leeftijd] die dit hoofdstuk voor het eerst leest.
Zeg exact waar je afhaakt: welke zin je niet begrijpt, welke stap ontbreekt,
welk woord je niet kent, waar je zou moeten terugbladeren.
[cursustekst]

Zelfcontrole van gegenereerd materiaal 

Bekijk het materiaal hierboven opnieuw als kritische vakcollega.
Welke vraag is dubbelzinnig, welke heeft meer dan één juist antwoord,
welke test iets anders dan bedoeld? Waar ben je onzeker over de
feitelijke juistheid? Markeer wat ik zelf moet natrekken.

6. Communicatie

Brief in begrijpelijke taal 

Herschrijf voor ouders die weinig Nederlands lezen: max 10 woorden
per zin, geen schooltaal, één boodschap per alinea, data en bedragen
apart in een lijst, bovenaan in één zin wat ze moeten doen.
[brief]

Moeilijk gesprek voorbereiden 

Ik heb een gesprek over [situatie, geen namen]. Geef me 6 vragen die
ik moet kunnen beantwoorden, 3 reacties die ik kan verwachten, en per
reactie hoe ik zakelijk en respectvol blijf. Alleen structuur —
ik vul zelf in.

7. Leerlingen leren zichzelf overhoren (vanaf 14 jaar)

Leer je leerlingen deze prompt letterlijk: 

Overhoor mij over [onderwerp]. Stel één vraag tegelijk en wacht op
mijn antwoord. Geef daarna feedback: wat klopte, wat miste, welke fout
maak ik systematisch. Geef me het antwoord NIET voor ik geprobeerd heb.
Na 10 vragen: zeg wat ik nog moet herhalen.

En deze, tegen te makkelijk instemmen: 

Ik denk dat [redenering]. Val mijn redenering aan met de sterkste
tegenargumenten. Zeg niet dat ik gelijk heb als dat niet zo is.

Verder