Tooloverzicht — welke tool waarvoor¶
Stand augustus 2026. Dit veld verandert elke maand. Beschouw dit als een vertrekpunt, niet als een actuele prijslijst — controleer altijd zelf. Het advies dat zelden gegeven wordt: kies er één en beheers die. Wie met vijf tools begint, gebruikt er binnen een maand nul.
Kies op basis van je taak¶
| Wat je wil | Beste keuze | Waarom |
|---|---|---|
| Materiaal uit jouw cursus, zonder verzinsels | NotebookLM | Werkt uitsluitend met wat jij uploadt |
| Uitleggen, herschrijven, differentiëren | Gemini, ChatGPT, Claude, Copilot | Breed inzetbaar |
| De leerling laten oefenen zonder voorgezegd te krijgen | Study/Learning-modus van een chatassistent | Stelt vragen in plaats van antwoorden te geven |
| Snel een tekst op meerdere leesniveaus | Diffit, MagicSchool | Kant-en-klaar, geen prompt nodig |
| Werken in je bestaande documenten | Brisk (browserextensie) | Werkt binnen Docs, Slides, Word |
| Iets dat offline blijft werken | Eigen HTML-oefenapp | Geen account, geen data, geen internet |
De belangrijkste, per categorie¶
NotebookLM — bron-gebonden materiaal¶
Gratis. Je uploadt bronnen (PDF, tekst, video, EPUB) en het werkt alleen daarmee. Uit één hoofdstuk maak je een podcast, een video, flashcards, een quiz, een mindmap, een infographic of een slidedeck.
Waarom dit voor onderwijs de sterkste keuze is: geen verzinsels, want het model mag alleen putten uit wat jij aanlevert. Precies wat je wil als het over een toets gaat.
Flashcards en quizzen onthouden intussen je voortgang tussen sessies, en je kunt kaarten markeren als gekend of gemist en de gemiste opnieuw doen. Enkele functies, zoals de meer cinematografische video's, zijn voorbehouden aan gebruikers vanaf 18 jaar.
Volledige werkwijze: 02-notebooklm-leerpakket.md.
De chatassistenten¶
| Sterk in | Let op | |
|---|---|---|
| Gemini | Integratie met Docs, Slides, Classroom; Gems; NotebookLM ernaast | Vraag expliciet om Belgisch Nederlands |
| ChatGPT | Veel oefenvragen genereren, snel schakelen, spraak | Controleer feiten en bronnen |
| Claude | Uitleg van moeilijke stof, doorpraten over één concept, teksten herwerken | Minder ingebouwde onderwijsfuncties |
| Copilot | Zit in Microsoft 365 dat veel scholen al hebben | Beschikbaarheid hangt af van je licentie |
| Mistral (Le Chat) | Europese aanbieder | Kleiner aanbod aan onderwijsfuncties |
Alle vier hebben intussen een studiemodus — ChatGPT Study Mode, Claude Learning Mode, Gemini Guided Learning, Copilot Study and Learn. Ze werken allemaal volgens hetzelfde principe: vragen stellen en hints geven in plaats van het antwoord voorzeggen.
Dit is de belangrijkste ontwikkeling voor leerlingen. Zet die modus aan voor je een leerling laat oefenen — het verschil tussen leren en overschrijven zit precies daar.
Microsoft 365 Education¶
Voor scholen die al met Microsoft werken, is er de laatste jaren veel bijgekomen: Learning Zone (een app die van een leerdoel een interactieve les maakt, momenteel vooral Engels- en Spaanstalig en met hardware-eisen), de Study and Learn-agent in Copilot Chat voor leerlingen vanaf 13, en Copilot Notebooks die je eigen lesmateriaal omzetten in studiegidsen met flashcards, quizzen en invuloefeningen.
Vraag je ICT-coördinator wat er onder jullie licentie valt — dat verschilt sterk, en veel scholen hebben meer dan ze weten.
Kant-en-klare lerarentools¶
Deze vragen geen prompt: je vult een formulier in.
| Tool | Waarvoor | Gratis? |
|---|---|---|
| MagicSchool | Brede verzameling lerarentools: lesplannen, rubrics, oudercommunicatie | Ruime gratis laag |
| Diffit | Één tekst op meerdere leesniveaus, ook meertalig | Beperkte gratis laag |
| Brisk Teaching | Browserextensie die werkt in Docs, Slides, Word | Gratis voor individuele leerkrachten |
| Curipod | Interactieve lesslides met polls en respons | Gratis met limieten |
| SchoolAI | Leerlinggerichte AI-omgevingen met toezicht door de leerkracht | Gratis laag |
Waarschuwing die je zelden leest: dit zijn overwegend Amerikaanse diensten. Hun compliance-labels (FERPA, COPPA) zeggen niets over de AVG. Wil je ze met leerlinggegevens gebruiken, dan is er een verwerkersovereenkomst nodig en beslist je school, niet jij. Gebruik je ze alleen voor materiaal zonder leerlinggegevens, dan is dat een ander verhaal — en dat is meteen de veilige manier om ermee te beginnen.
Zelf bouwen¶
Voor drilstof die elk jaar terugkomt, is een eigen HTML-oefenapp vaak beter dan elke tool hierboven: geen account, geen data die ergens terechtkomt, werkt offline, en je kunt er een voorleesknop in zetten. Zie ../06-goed-gebruik/04-van-prompt-naar-oefenapp.md.
Kosten, eerlijk¶
De meeste tools hebben een gratis laag die voor de meeste leerkrachten volstaat. Google heeft de afgelopen jaren gratis Pro-abonnementen aangeboden aan studenten en docenten met een schoolaccount — of dat nog loopt, controleer je best zelf, en let op de einddatum van zulke acties zodat je niet ongewild betaalt.
Het ongemakkelijke punt: betaalde abonnementen geven merkbaar betere resultaten. Als je leerlingen ze thuis gebruiken, zit daar een ongelijkheid die je niet kunt wegpoetsen. Daarom: geef nooit huiswerk waarvoor een AI-tool nodig is. Zie ../03-doelgroep/04-kansengroepen-en-digitale-kloof.md.
Hoe je kiest, praktisch¶
- Heb je een cursus of een hoofdstuk? → NotebookLM. Bijna altijd het juiste antwoord.
- Heb je een schoolaccount bij Google of Microsoft? → begin daar; het is geregeld en meestal gratis.
- Wil je één klus zonder te leren prompten? → Diffit of MagicSchool.
- Wil je iets dat blijft werken? → bouw het zelf.
- Wil je dat je leerling oefent? → studiemodus aanzetten, welke tool ook.
Wat er in elke tool hetzelfde blijft¶
- Geen leerlinggegevens invoeren, in geen enkele tool, betaald of gratis.
- Zelf nakijken wat eruit komt. Elke tool produceert overtuigend fout materiaal.
- Vraag om Belgisch Nederlands, anders krijg je Nederlandse of Amerikaanse conventies.
- Leeftijdsgrenzen controleren voor je een leerling laat werken.
Verder¶
- Actuele Nederlandstalige opvolging: aivoordocenten.nl (Marcel Mutsaerts & Tom Naberink)
- Gems en agents:
07-gems-gpts-en-agents.md - Juridisch kader:
../00-start-hier/02-wat-mag-en-wat-niet.md